polonyalı asilzade yazar jan potocki'nin 1813 tarihli romanı olan zaragoza'da bulunmuş el yazmaları ile aynı isimde beyazperdeye aktarılan polonya'dan gelen bu kült klasik rekopis znaleziony w saragossie filminin yönetmen koltuğunda polonyalı efsane yönetmen wojciech has oturuyor. romanı tamamladıktan kısa bir süre sonra kendini öldüren potocki, bir film yapımcısının romanda yer alan bu kadar baş döndürücü bir dizi hikaye ve görüntüyle uğraşacağını muhtemelen asla hayal edemezdi.

tarihler 1965'i gösterdiğinde wojciech has kolları sıvayarak bu efsane romanı beyazperdeye aktarma cesaretini gösterdi. tam 182 dakika süren filmde, hikayeler içinde hikayeler, geri dönüşler içinde geri dönüşler, gerçeklik ve fantezi iç içe geçmiş ve çoğu zaman aynı anda aşırı derecede aptallık, erotizm ve seyirciyi ekrana kilitleyen görüntüler büyüleyicidir.

bu izlenesi filmde zaman adeta silinir, mantık bir paçavra gibi kenara atılır, güzellik çarpıtılır ve işte o an sinema, yaratıcılığın ve zekanın yeni bir yüzünü benimser.

polonyalı james dean olarak tanınan ve benzer şekilde 39 yaşında genç yaşta ölen zbigniew cybulksi'nin başrolünde yer aldığı bu klasikte napolyon savaşları sırasında bir fransız subayın ordusu ispanya'nın zaragoza şehrine baskın düzenlediği sırada el yazmasını keşfetmesiyle başlıyor ve bize kalan ise bu muhteşem roman uyarlaması filmde olup bitenlere zihnimizde anlamlandırmak kalıyor.